radar opadów

Pogoda bywa czasem kapryśna i lubi nieoczekiwanie zaskakiwać. Raz świeci słońce, a chwilę później o parapet rozbijają się z trzaskiem krople deszczu. A może weekend na drugim końcu kraju, albo w ogóle daleko na drugim końcu świata. Ale decyzje trzeba podjąć już, a pogoda tak niepewna? Dlatego czasem odpowiedzi na pytania o pogodę lepiej jest sprawdzić samemu, za pomocą radaru opadów, by mieć pewność.

Co to jest radar opadów?

radar opadów deszczuRadar opadów – inaczej radar meteorologiczny służy do określania lokalizacji, intensywności (czyli sile oraz ilości opadów), rodzaju opadów (czy jest to krótkotrwała lecz nagła burza, przelotny deszcz, czy długotrwały opad) oraz kierunek przemieszczania się opadów atmosferycznych. W Polsce do takich pomiarów wykorzystuje się POLRAD – jest to polska sieć radarów meteorologicznych wykonywanych przez niemieckie przedsiębiorstwo. POLRAD jako system monitoringu został stworzony po ogromnych stratach, jakie miały miejsce po powodzi w 1997 roku. Nie zapobiega on w żaden sposób klęskom, jednak pozwala na zdobycie wczesnej informacji o warunkach pogodowych.

Urządzenia POLRAD to naziemne instrumenty, które wykorzystują specjalistyczne sensory, to znaczy czujniki. Dzięki tym czujnikom możliwe są badania zdalne, nawet w odległości kilkuset kilometrów od danego urządzenia. Dane, jakie są pozyskiwane dzięki technologii radarów pogodowych są podstawą do badań nad prognozowaniem przyszłej pogody.

Jak działa radar opadów?

Budowa systemów meteorologicznych opiera się na popularnym fizycznym zjawisku, jakim jest efekt Dopplera, z której korzysta również radar opadów. Tutaj należy wspomnieć, iż efekt Dopplera to zmiana częstotliwości wiązki wysyłanego sygnału odbitego od obiektu. Aby uprościć, można powiedzieć, że podczas zmiany częstotliwości zmienia się kształt ciągłej linii (która symbolizuje wiązkę sygnału) lub inaczej, zmienia się jej kierunek.

Na tej samej zasadzie działają radary opadów. Radary umieszczone są zwykle na wysokości, a na ich szczycie znajduje się samoistnie obracająca się antena. Antena ta wykonuje pełen obrót wokół własnej osi w ciągu około dziesięciu minut. W tym czasie nieustannie wysyłane są przez nią wiązki na tyle niskiej częstotliwości, by nie były one szkodliwe ani dla człowieka, ani dla przyrody. Nie są one w żaden sposób zauważalne czy słyszalne, a odczytać je można jedynie za pomocą specjalistycznych przyrządów.

Radar opadów to urządzenie, które zawdzięcza swoje istnienie nie tylko efektowi Dopplera, ale również Nikoli Tesli. Nikola Tesla jest bowiem uznawany za odkrywcę fal elektromagnetycznych.

Dzięki wysyłanym impulsowo wiązkom, po wykonaniu pełnego obrotu przez antenę, na radarze meteorologicznym pojawia się obraz pogodowy dla całego zbadanego obszaru. Ten obszar nazywany jest mapą. Pozwala to nie tylko na określenie aktualnej pogody, czy prognozowanie jaka będzie w przyszłości, ale również można dzięki temu stwierdzić, w jakim kierunku przemieszczają się opady, jaka jest siła wiatru oraz z jaką prędkością poruszają się ośrodki opadowe. Stwierdza się to za pomocą obserwacji częstotliwości. Gdy częstotliwość maleje, oznacza to, iż dany obiekt się oddala, ponieważ echo wysyłanego sygnału potrzebuje więcej czasu na przebycie dłuższej drogi. Natomiast, kiedy częstotliwość wzrasta, analogicznie, dany obiekt będzie się przybliżał do punktu pomiarów meteorologicznych.

Taka metoda pozwala także na określenie prędkości konkretnego ośrodka. Jest to możliwe dzięki możliwości przeliczania zmiany częstotliwości na prędkość. W miarę postępu technologicznego, nie jest do tych obliczeń potrzebna obecność człowieka, ponieważ radary są w pełni zautomatyzowane. Oznacza to, iż wszelkie czynności związane z wysyłaniem wiązek częstotliwości, odbieraniem ich, przeliczaniem, a także odczytywaniem są zaprogramowane w ten sposób, by działy się automatycznie. Polecamy również sprawdzić nasz radar gdzie jest burza.

Poprzez wzgląd na możliwości i korzyści, jakie stwarzają radary meteorologiczne, nieustannie prowadzone są badania mające na celu ulepszyć jakość odczytywanych danych. Ponadto badania prowadzone są także w dziedzinie hydrologii oraz fizyki atmosfery.

Jaka jest jego budowa?

Radar opadów zawdzięcza swoje działanie kilku istotnym elementom:

  • Nadajnik – służy do stwarzania sygnału elektromagnetycznego, o takiej częstotliwości, która nie jest szkodliwa dla człowieka czy środowiska. Impulsy wysyła w bardzo krótkim odstępie czasu. Można go mierzyć posługując się miarom mikrosekund.
  • Odbiornik – zadaniem odbiornika jest odbieranie słabych sygnałów oraz wzmacnianie je do takiej siły, by mogły zostać odczytane i wykorzystane, bez przeszkód, iż zawarte w nich informacje będą nieprawidłowe.
  • Antena nadawczo-odbiorcza – przyjmuje sygnał w postaci impulsów elektromagnetycznych i wysyła je już w postaci wiązki o konkretnej częstotliwości.
  • System sterowania radarem i prezentacji danych – do prezentacji pozyskanych wyników służą oprogramowania komputerowe, które są całkowicie zautomatyzowane i kierują pracą radaru przez całą dobę.

Radar opadów – kto może z niego korzystać?

W momencie, gdy mowa jest o radarze meteorologicznym, brzmi to, jak jakieś poważnie zaawansowane urządzenie, dostępne jedynie dla wyspecjalizowanych fachowców. I w pewnym sensie jest to prawda. Radar opadów bowiem stanowi podstawę do badań na temat prognozowania przyszłej pogody, a także służy do rozwijania dostępnej już wiedzy. Zaawansowane urządzenia mające na celu wysyłanie wiązek o określonej częstotliwości wybudowane na wysokościach i warte niewyobrażalne sumy pieniędzy faktycznie możliwe są do użycia jedynie przez specjalistów w swoim fachu.

Jednak, istnieje możliwość obserwacji aktualnych danych sczytywanych przez radary meteorologiczne, a także cofanie je w niedaleką przeszłość poprzez odpowiednie strony internetowe. Takie strony zwykle mają prosty i przejrzysty wygląd, który sprawia, że nawet osoba tak zwana “z ulicy” połapie się o co w tym chodzi. Ponadto, niektóre z nich wyświetlają nawet instrukcję, która pomaga szybko pojąć gdzie, co się znajduje i do czego służy. Tak więc, na potrzebny własne, jakimi mogą na przykład być sprawdzenie aktualnego stanu pogodowego nawet o kilkaset kilometrów oddalonego od obecnej lokalizacji interesanta, czy zwykłe podglądanie na bieżąco pogody żeby wybrać się na wycieczkę i ominąć te regiony, w których pogoda zapowiada intensywne opady deszczy, czy silny wiatr. Warto właśnie w takim momencie sprawdzić radar opadów.

Jak używać radaru opadów?

Często zdarzają się takie sytuacje, w których ktoś sprawdza pogodę na swoim telefonie i tam wyświetla mu się informacja, iż opady właśnie w tej chwili, w której patrzy w ekran, pada deszcz. Podnosi wzrok i patrzy za okno. A tam świeci słońce. W takich chwilach niepewności, gdy ktoś pragnie wyjść na zewnątrz, jednak nie jest pewien czy wziąć parasol, czy też zostawić go w domu, najlepszym sposobem na rozwianie wątpliwości będzie zwykłe wejście na daną stronę internetową, która oferuje możliwość sprawdzenia aktualnych danych radarów opadów. Takie strony oferują bardzo łatwy sposób prezentowania danych, tak, by każdy w domu mógł sprawdzić bieżące aktualizacje pogodowe.

Wszystkie informacje, jakie można znaleźć na takich stronach internetowych, które posiadają radar opadów (Polska i Europa) są nieustannie aktualizowane, a wyniki, jakie się wyświetlają, odzwierciedlają sytuację pogodową, jaka miała miejsce zaledwie kilka sekund temu. Są to bardzo szczegółowe dane, jednak wszystkie z nich są pokazane w sposób zrozumiały. Wszystkie dane, jakie odczytują radary meteorologiczne są udostępniane w sposób szczegółowy i każdy może z nich skorzystać.

Radar opadów wskazują również aktualną pogodę z całego świata. także dzięki temu, istnieje możliwość zorientowania się w warunkach pogodowych przed wyjazdem, nawet do innego kraju. Można sprawdzić nie tylko ewentualne opady, ich rodzaj oraz intensywność. Radary meteorologiczne dają możliwość sprawdzenia także temperatury powietrza, siły, z jaką wieje wiatr oraz z jakiego kierunku. W miejscach, gdzie występują morza, czy też oceany, można zorientować się, jak wysokie są fale. Radary opadów pozwalają na sprawdzenie bieżącej pogody, lub tej z niedalekiej przeszłości w nawet najmniejszych miastach całego świata.